Tijdens een opstelling raken we vaak lagen aan waar woorden alleen niet bij kunnen. Het is een proces van pure energie, het benoemen van wat er is, en voelen zonder oordeel. Of je nu als observant kijkt of zelf ‘het veld’ in stapt: je stapt uit je verhaal en in de realiteit van het moment.
In het systemisch veld bestaat geen goed of fout. Alles wat er is, mag er zijn: het diepste verdriet, maar ook boosheid, schuld en schaamte. Juist door die ruimte ontstaat de mogelijkheid voor werkelijke transformatie.
De wijsheid van het proces
Laatst mocht ik een man van 72 jaar begeleiden. Hij droeg een groot verdriet bij zich omdat zijn zoon hem niet (meer) zag. Het was wonderbaarlijk om te zien hoe, zelfs op die leeftijd, de innerlijke wijsheid wakker wordt zodra iemand door zijn eigen stukken durft te gaan. Het herinnerde me er weer aan dat groei niet gebonden is aan tijd of leeftijd.
Als coach is mijn rol in dit proces helder en dienend aan het veld:
Veiligheid bewaken: Ik zorg ervoor dat de coachee niet verdrinkt in emoties, maar erbij aanwezig kan blijven.
Verhalen parkeren: De menselijke neiging is groot om terug te vluchten in het ‘verhaal’. Ik ondersteun de coachee om te blijven observeren en onderzoeken wat er nú gebeurt.
Faciliteren: Ruimte bieden aan wat zich aandient, zonder de uitkomst van de opstelling te willen sturen.
Verwacht het onverwachte
Opstellingen laten zich niet regisseren. Zo was er een coachee die tijdens haar proces letterlijk wilde weglopen voor haar eigen spiegelbeeld. Door een kleine, liefdevolle interventie ontstond er ruimte, waardoor de weerstand kon zakken en de weg naar binnen weer vrijkwam.
Het is een proces van overgave en dat is soms spannend. Ik heb meegemaakt dat iemand teleurgesteld was omdat de opstelling anders liep dan verwacht. Ook die teleurstelling mag er zijn. Inzichten komen namelijk niet altijd in de vorm die we van tevoren bedenken, maar vaak precies in de vorm die op dat moment nodig is.
De echte verandering
Een opstelling zet iets in beweging — klein of groot. Maar de werkelijke transformatie vindt meestal niet plaats in de coachruimte zelf. Die gebeurt in het dagelijks leven, op het moment dat jij besluit de verkregen inzichten ook echt vorm te geven in je acties en relaties.
Herken jij de neiging om in je ‘verhaal’ te blijven hangen in plaats van te voelen wat er werkelijk speelt?
Ik nodig je uit om eens stil te staan bij wat er in jouw ‘veld’ gehoord of gezien wil worden.